Een cafe op de Korenmarkt in Gent, een dinsdagmiddag in november. Een lezeres van tweeenvijftig zit tegenover een man die ze een week eerder heeft leren kennen via onze pagina. Halverwege het gesprek merkt ze iets vreemds: ze lacht luider dan ze in jaren heeft gelachen. Niet ordinair, niet overdreven. Gewoon luider. Ze schrikt zelf even. En dan denkt ze: "Dit was mijn lach op mijn drieentwintigste."
Ze noemt het "het oude zelf dat aan tafel komt zitten". Het is een van de minst besproken en tegelijk meest algemene ervaringen van daten boven de vijftig. Een stukje van wie u was voordat het leven u vorm gaf met werk, huwelijk, kinderen, verlies — dat stukje steekt even de hand op.
Waarom dit gebeurt, vrij nuchter bekeken
Een eerste ontmoeting is een soort licht theater. U zit tegenover iemand die niets weet van uw huis, uw routine, uw slechte rugdag, uw volwassen kinderen. En omgekeerd. Die wederzijdse leegte is ongemakkelijk en tegelijk bevrijdend.
In die ruimte komt de persoon naar voren die u voor al dat andere was. De versie van u die nog niet moe was, nog niet compromissen had gemaakt, nog niet wist waarover ze heeft leren zwijgen. Dat is geen regressie, dat is herinnering. Het is niet uw volwassen zelf dat wordt overgenomen, het is uw volwassen zelf dat merkt dat een vroegere versie nog altijd ergens bestaat.
Drie vormen waarin dit oude zelf verschijnt
- In de stem. U hoort uzelf zinnen zeggen die u in jaren niet heeft uitgesproken. Soms onbeholpen, soms juist heel scherp. Alsof een toon uit een oude opname weer speelt.
- In het lichaam. U zit anders, u beweegt anders, u houdt uw glas anders vast. Niet geposeerd — eerder ontspannen op een manier die u was vergeten.
- In het oordeel. U voelt meningen terugkomen die u decennia geleden had afgezworen. Soms naief, soms verrassend zuiver.
Waarom u dit niet moet verwarren met verliefdheid
Hier schuilt een valkuil. Mensen schrijven mij: "Ik voelde mij weer twintig, dus hij moet de ware zijn." Dat is een sprong te ver. Uw oude zelf komt naar buiten bij een hele reeks prettige eerste ontmoetingen. Het zegt iets over de kwaliteit van het moment, niet per se iets over de persoon tegenover u.
Een goede regel: geef die eerste opwinding de tijd om te bezinken. Pas bij de tweede of derde ontmoeting ziet u of het de ander is die dit in u oproept, of dat het het daten op zich is. Het verschil is belangrijk.
Wat u daarentegen wel serieus mag nemen
Dit: dat stukje van u bestaat nog. Dat is geen kleinigheid. Veel vijftigplussers leven jaren in de stille overtuiging dat die jongere versie definitief is afgesloten. Een huwelijk dat lang duurde, een periode van mantelzorg, een rouwproces — alles kan die oude toon onder een deken leggen.
Als u in een cafe in Leuven of in Breda die deken voelt oplichten, is dat goed nieuws, ongeacht of u die man of vrouw ooit terugziet. U bent niet af. U bent nog wakker op plekken die u was vergeten.
Een eerlijk signaal om te letten op het gedrag van uw date
Kijk hoe de ander reageert op uw oude zelf. Iemand die niet past, zal u subtiel corrigeren. Een opmerking over uw lach, een grapje over hoe u zit. Iemand die wel past, laat u er zijn. Hij of zij laat die onbekende versie van u even ademhalen, ook als die versie onwennig is.
Dit is geen test die u hoeft op te zetten. Het gebeurt vanzelf, en u merkt het pas achteraf, in de auto of in de trein terug.
Een vraag om uzelf te stellen
Na een eerste afspraak, de avond thuis, een kop thee. Niet: "Was hij de ware?" Dat is veel te vroeg. Maar: "Welke kant van mij kwam vanavond aan tafel zitten — en heb ik die gemist?"
Als het antwoord ja is, heeft u iets gevonden dat los staat van de ander. Daarmee kunt u verder, ongeacht hoe deze kennismaking afloopt. En dat is, voor veel lezers, het werkelijke geschenk van opnieuw beginnen.
Tot slot, zonder drama
Uw oude zelf is geen jonger zelf. Het is de oudere versie van iemand die nog niet alles had meegemaakt. U ziet dat deel van u nu terug met de ogen van iemand die inmiddels veel weet. Dat is niet minder waardevol dan jong zijn. Het is, op een rustige manier, meer.
